Hier kunt u de tekst van de lezing 'De daders van Sobibor en hun berechting' downloaden: in word of als pdf.

Zondag 14 oktober is het precies 64 jaar geleden dat er in het vernietigingskamp Sobibor een opstand onder de gevangenen uitbrak. In een wanhopige poging aan de dood te ontkomen, vocht men zich massaal een weg naar buiten. In de chaos die ontstond, wisten enkele honderden het bos rondom het kamp te bereiken. Uiteindelijk zouden ongeveer vijftig van hen de oorlog overleven. Het kamp werd nog dezelfde dag gesloten.

Om deze dag niet geruisloos voorbij te laten gaan, organiseert de Stichting Sobibor in samenwerking met het Verzetsmuseum een middagvullend programma waarin het lot van de daders centraal zal staan. Wat gebeurde er met de beulen van Sobibor nadat de Tweede Wereldoorlog ten einde was gekomen? Ontliepen zij hun straf of werden zij wel degelijk ter verantwoording geroepen voor hun verschrikkelijke daden?

Martin van Liempt, amateur-historicus (hij was onder andere betrokken bij de ontwikkeling van de website www.deathcamps.org) en freelance medewerker van de Stichting Sobibor, zal spreken over verschillende nazi's die in Sobibor hebben gediend en hoe het hen verging na de oorlog. Van Liempt zal zich met name richten op het proces dat tussen 6 september 1965 en 20 december 1966 plaatsvond in het Duitse Hagen. Twaalf daders uit Sobibor, waaronder Karl Frenzel, stonden destijds terecht.

Jules Schelvis, overlevende van het vernietigingskamp Sobibor, en Cees Labeur, oud-eindredacteur van Netwerk, zullen aan de hand van beeld- en geluidsfragmenten terugblikken op het proces tegen Karl Frenzel dat van 1982 tot 1985 plaatsvond. Na eerder in 1966 tot levenslang te zijn veroordeeld, was de zaak Frenzel in 1982 heropend. Bij dit proces was Schelvis één van de aanklagers. Labeur was als journalist voor het actualiteitenprogramma Hier en Nu bij de zittingen aanwezig. In een tweegesprek staan Schelvis en Labeur stil bij de betekenis van het proces tegen Frenzel en de rol van Jules Schelvis als (co-)aanklager (Nebenkläger) namens de talloze slachtoffers van Sobibor.

De muzikale omlijsting wordt verzorgd door twee leden van de Amsterdam Klezmer Band. Job Chajes (altsaxofoon) en Theo van Tol (accordeon) spelen in een stijl die door henzelf omschreven wordt als Oost-Europese joodse muziek met zigeuner- en Balkaninvloeden.

Tijden en prijzen
Het programma start om 14.00 uur in de gehoorzaal van het Verzetsmuseum Amsterdam, Plantage Kerklaan 61 (schuin tegenover Artis). De toegansprijs bedraagt € 7,50 per persoon of € 5,50 voor studenten / CJP- en Museumkaarthouders / vrienden van het Verzetsmuseum en de Stichting Sobibor. Reserveren is sterk aanbevolen: tel 020 - 620 25 35 of e-mail: info@verzetsmuseum.org. U wordt verzocht uw kaarten tenminste een half uur voor aanvang af te halen bij de balie van het museum. De verwachting is dat het programma rond 16.30 uur zal zijn afgelopen.