Herdenkingssteen naast de ingang van Studio Plantage (nu gebruikt als tv-studio). Dit is het gebouw van het voormalige Bevolkingsregister van Amsterdam. Dat ligt naast Artis, en dus schuin tegenover het huidige Verzetsmuseum.

Rapport Amsterdamse politie:
'Op zaterdag 27.3.43, omstreeks 22.15 uur, hebben ongeveer tien in het uniform van de Nederlandse politie gestoken mannen de bewakers van het bevolkingsregister overmeesterd, geboeid en - na toediening van injecties - naar de tuin gesleept. Even later waren vijf explosies te horen en begon het gebouw te branden. Van de daders ontbreekt ieder spoor'.

Van der Veen en 'Smit'
Een verzetsgroep met als leiders Gerrit van der Veen en Willem Arondéus, schuilnaam Smit, pleegt in de nacht van 27 maart 1943 een aanslag op het bevolkingsregister Amsterdam om de gegevens te vernietigen.

Laat en veel blussen
De brandweer wacht expres erg lang met blussen. En als ze beginnen te blussen gebruiken ze wel heel veel water. Toch zijn jammergenoeg niet veel papieren verbrand of 'verzopen'.

Het bevolkingsregister na de aanslag.

Te laat maar ... goed voorbeeld
Voor de meeste joden heeft het vernielen van de persoonsgegevens weinig zin meer. Zij zijn al opgepakt. Deze aanslag is wel een voorbeeld voor andere verzetsacties. Ook al loopt het niet goed af voor de daders. De meeste verzetsstrijders worden gearresteerd.

12 executies
Op 1 juli 1943 worden twaalf van hen doodgeschoten in de duinen, waaronder Willem Arondéus. Gerrit van der Veen weet te ontsnappen.

En Gerrit dan?
Gerrit van der Veen raakt zwaar gewond bij een latere overval op het Huis van Bewaring te Amsterdam. Hij wordt op 12 mei gearresteerd en op 10 juni met zes anderen geëxecuteerd.

Eerbetoon
Bericht ANP 11 april 2003.
Postuum eerbetoon aan verzetsstrijder Gerrit van der Veen.

Portret van Gerrit van der Veen.

'De verzetsheld Gerrit van der Veen die op 10 juni 1944 in de duinen bij Overveen werd gefusilleerd, wordt op 25 april 2003 postuum door het Israëlisch instituut Yad Vashem onderscheiden. Zijn dochters Louky en Gerda en zijn zoon Gerrit Jan Wolffensperger nemen de onderscheiding voor hun vader in ontvangst uit handen van de Israëlische ambassadeur Eitan Margalit.

Gerrit van der Veen was onder meer in maart 1943 betrokken bij de brandstichting in het bevolkingsregister van Amsterdam. Daardoor werd het mogelijk Joden te voorzien van nieuwe persoonsbewijzen zonder de 'J' zodat ze niet opgepakt zouden worden. In 1944 werd de landsdrukkerij overvallen waarbij 10.000 blanco persoonsbewijzen werden buitgemaakt.'

Zie ook: Kindermonument wandeling.